Νεότερα δεδομένα από μεγάλη ευρωπαϊκή ανάλυση έδειξαν ότι οι διατροφικές διαταραχές της μητέρας πριν από την εγκυμοσύνη συνδέθηκαν με αυξημένες πιθανότητες συριγμού στην προσχολική ηλικία και άσθματος στη σχολική ηλικία στα παιδιά. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει ότι η υγεία της μητέρας πριν από την κύηση δεν αφορά μόνο τη διατροφή και το σωματικό βάρος, αλλά και ευρύτερες ψυχικές και βιολογικές παραμέτρους που μπορεί να επηρεάσουν και την υγεία του παιδιού.
Η μελέτη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επειδή οι διατροφικές διαταραχές έχουν μελετηθεί λιγότερο από άλλες ψυχικές δυσκολίες της μητέρας, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, σε σχέση με τις πιθανές επιπτώσεις τους στην παιδική υγεία.
Τι φάνηκε για τον προσχολικό συριγμό και το άσθμα στη σχολική ηλικία
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 131.495 ζευγάρια μητέρας-παιδιού από επτά cohorts του EU Child Cohort Network, ώστε να εξετάσουν αν οι διατροφικές διαταραχές πριν από την εγκυμοσύνη σχετίζονται με αναπνευστικά προβλήματα στα παιδιά.
Τα παιδιά μητέρων με ιστορικό διατροφικής διαταραχής πριν από την εγκυμοσύνη είχαν αυξημένες πιθανότητες για συριγμό στην προσχολική ηλικία και για άσθμα στη σχολική ηλικία, σε σύγκριση με παιδιά μητέρων χωρίς τέτοιο ιστορικό. Στη συνολική ανάλυση, το odds ratio ήταν 1,25 για τον προσχολικό συριγμό και 1,26 για το άσθμα στη σχολική ηλικία.
Οι ερευνητές σημείωσαν επίσης ότι ο συριγμός στην προσχολική ηλικία ήταν γενικά συχνότερος από το άσθμα στη σχολική ηλικία στα cohorts που συμπεριλήφθηκαν. Πρόκειται για διαφορετικές κλινικές εκβάσεις, αλλά και οι δύο κινήθηκαν προς την ίδια κατεύθυνση σε σχέση με το μητρικό ιστορικό.
Τι έμεινε όταν συνυπολογίστηκαν η κατάθλιψη και το άγχος
Ένα βασικό ερώτημα ήταν αν η συσχέτιση αυτή οφείλεται κυρίως σε άλλες ψυχικές δυσκολίες της μητέρας, όπως η κατάθλιψη ή οι αγχώδεις διαταραχές. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές επανέλαβαν την ανάλυση αποκλείοντας μητέρες με συνυπάρχουσα κατάθλιψη ή άγχος.
Ακόμη και μετά από αυτόν τον αποκλεισμό, η τάση παρέμεινε ίδια. Οι πιθανότητες για προσχολικό συριγμό και άσθμα στη σχολική ηλικία συνέχισαν να είναι αυξημένες στα παιδιά μητέρων με ιστορικό διατροφικής διαταραχής. Το εύρημα αυτό δεν αποδεικνύει αιτιότητα, αλλά ενισχύει την υπόθεση ότι η σχέση δεν εξηγείται μόνο από άλλες ψυχιατρικές συννοσηρότητες.
Υπήρξαν διαφορές ανάλογα με το είδος της διατροφικής διαταραχής;
Η μελέτη εξέτασε ξεχωριστά την ψυχογενή ανορεξία και τη βουλιμία. Για το άσθμα στη σχολική ηλικία, και οι δύο κατηγορίες συνδέθηκαν με αυξημένες πιθανότητες σε σχέση με την απουσία ιστορικού διατροφικής διαταραχής.
Για τον προσχολικό συριγμό, η βουλιμία πριν από την εγκυμοσύνη συνδέθηκε με αυξημένες πιθανότητες, ενώ η ψυχογενής ανορεξία δεν εμφάνισε την ίδια σαφή εικόνα στα διαθέσιμα δεδομένα. Αυτό δείχνει ότι οι επιμέρους τύποι διατροφικών διαταραχών μπορεί να μην συνδέονται με τον ίδιο τρόπο με όλες τις αναπνευστικές εκβάσεις του παιδιού.
Τι δεν μας λέει αυτή η συσχέτιση
Πρόκειται για παρατηρησιακή ανάλυση, επομένως η μελέτη δείχνει συσχέτιση και όχι σχέση άμεσης αιτίας. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η πιθανή εξήγηση είναι πολυπαραγοντική και μπορεί να περιλαμβάνει βιολογικούς, ψυχολογικούς και συμπεριφορικούς μηχανισμούς.
Ανάμεσα στους πιθανούς παράγοντες περιλαμβάνονται η επίδραση του στρες κατά την ενδομήτρια ζωή, η διατροφική κατάσταση της μητέρας, συμπεριφορικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες, αλλά και περιγεννητικές καταστάσεις όπως η προωρότητα και το χαμηλό βάρος γέννησης, που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο παιδικού συριγμού και άσθματος.
Τι σημαίνει αυτό για την παρακολούθηση μητέρας και παιδιού
Το ιστορικό της μητέρας πριν από την εγκυμοσύνη μπορεί να έχει σημασία και για την παρακολούθηση της υγείας του παιδιού αργότερα. Η αναγνώριση και η υποστήριξη γυναικών με ιστορικό διατροφικών διαταραχών δεν αφορά μόνο τη δική τους υγεία, αλλά μπορεί να βοηθήσει και στη συνολικότερη εκτίμηση παραγόντων που επηρεάζουν το παιδί τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα παιδί θα εμφανίσει αναπνευστικό πρόβλημα επειδή η μητέρα του είχε διατροφική διαταραχή. Ούτε ότι το συγκεκριμένο ιστορικό αρκεί από μόνο του για να προβλεφθεί ο κίνδυνος. Πρόκειται όμως για πληροφορία που μπορεί να έχει θέση μέσα σε μια πιο ολοκληρωμένη κλινική αξιολόγηση.
Πότε χρειάζεται έλεγχος για πιθανή αλλεργική νόσο
Αξιολόγηση από αλλεργιολόγο ή παιδίατρο χρειάζεται όταν ένα παιδί εμφανίζει επαναλαμβανόμενο συριγμό, βήχα που επιμένει, συμπτώματα που επιδεινώνονται με λοιμώξεις ή άσκηση, ή ενδείξεις άσθματος και αλλεργικής νόσου που επανέρχονται με την πάροδο του χρόνου.
Το ιστορικό της μητέρας μπορεί να αποτελεί μέρος της συνολικής εκτίμησης, αλλά η διάγνωση και η παρακολούθηση βασίζονται πάντα στην κλινική εικόνα του παιδιού, στο ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και, όπου χρειάζεται, στον κατάλληλο διαγνωστικό έλεγχο.