Νεότερα δεδομένα από μεγάλη μελέτη στην Ιαπωνία έδειξαν ότι η μεγαλύτερη ηλικία της μητέρας κατά τον τοκετό συνδέθηκε με χαμηλότερες πιθανότητες τροφικής αλλεργίας και συριγμού στα παιδιά στα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Αντίστοιχη τάση παρατηρήθηκε και όταν εξετάστηκε συνδυαστικά η ηλικία και των δύο γονέων.
Το εύρημα έχει ενδιαφέρον, επειδή η αυξημένη ηλικία των γονέων συχνά αντιμετωπίζεται γενικά ως επιβαρυντικός παράγοντας για την υγεία του παιδιού. Στη συγκεκριμένη μελέτη, όμως, για ορισμένες αλλεργικές εκδηλώσεις της πρώιμης παιδικής ηλικίας παρατηρήθηκε συσχέτιση προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Τι φάνηκε στα πρώτα χρόνια ζωής για τροφική αλλεργία και συριγμό
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 34.942 ζευγάρια μητέρας-παιδιού στο πλαίσιο της Japan Environment and Children’s Study. Στόχος ήταν να διερευνηθεί αν η ηλικία των γονέων κατά τη γέννηση σχετίζεται με την πιθανότητα εμφάνισης τροφικής αλλεργίας, συριγμού, άσθματος, εκζέματος και ευαισθητοποίησης σε ακάρεα οικιακής σκόνης στα παιδιά.
Στην ηλικία του 1 έτους, το 6,6% των παιδιών είχε ιατρικά διαγνωσμένη τροφική αλλεργία και το 18,4% είχε εμφανίσει συριγμό. Σε σύγκριση με τις μητέρες ηλικίας 25 έως 29 ετών, οι μητέρες ηλικίας 35 έως 39 ετών είχαν χαμηλότερες πιθανότητες να έχουν παιδί με τροφική αλλεργία ή συριγμό. Η ίδια εικόνα ήταν ακόμη πιο έντονη στις μητέρες ηλικίας 40 ετών και άνω.
Αντίθετα, στις μητέρες ηλικίας 20 έως 24 ετών οι πιθανότητες συριγμού στα παιδιά ήταν αυξημένες σε σύγκριση με την ομάδα 25 έως 29 ετών. Οι διαφορές αυτές δεν περιορίστηκαν μόνο στο πρώτο έτος ζωής, καθώς παρόμοια τάση καταγράφηκε και στην ηλικία των 4 ετών.
Σε ποιες ηλικίες της μητέρας η εικόνα ήταν πιο ευνοϊκή
Η ηλικιακή ομάδα της μητέρας που συνδέθηκε πιο συχνά με χαμηλότερες πιθανότητες αλλεργικών εκδηλώσεων ήταν τα 35 έως 39 έτη. Στην ηλικία των 4 ετών, οι αντιδράσεις τροφικής αλλεργίας καταγράφηκαν λιγότερο συχνά όχι μόνο σε αυτή την ομάδα, αλλά και στις μητέρες 30 έως 34 ετών και στις μητέρες 40 ετών και άνω, σε σύγκριση με τις μητέρες 25 έως 29 ετών.
Για τον συριγμό στην ηλικία των 4 ετών, η χαμηλότερη πιθανότητα παρέμεινε πιο καθαρή κυρίως στις μητέρες ηλικίας 35 ετών και άνω. Επιπλέον, σε υποομάδα παιδιών που υποβλήθηκαν σε αιματολογικό έλεγχο, η μεγαλύτερη ηλικία της μητέρας συνδέθηκε και με χαμηλότερες πιθανότητες ευαισθητοποίησης σε ακάρεα οικιακής σκόνης στην ηλικία των 4 ετών.
Τι άλλαξε όταν εξετάστηκε μαζί η ηλικία και των δύο γονέων
Οι ερευνητές αξιολόγησαν και την ηλικία μητέρας και πατέρα μαζί. Όταν και οι δύο γονείς ήταν ηλικίας 35 ετών ή άνω, τα παιδιά είχαν χαμηλότερες πιθανότητες για τροφική αλλεργία και συριγμό τόσο στην ηλικία του 1 έτους όσο και στην ηλικία των 4 ετών, σε σύγκριση με παιδιά γονέων ηλικίας έως 34 ετών.
Το εύρημα αυτό ενισχύει την παρατήρηση ότι η ηλικία των γονέων μπορεί να σχετίζεται με ορισμένες αλλεργικές εκδηλώσεις στην πρώιμη παιδική ηλικία. Ωστόσο, από μόνο του δεν εξηγεί γιατί εμφανίζεται αυτή η διαφορά.
Τι δεν πρέπει να καταλάβουμε λάθος από αυτό το εύρημα
Η μελέτη αυτή είναι παρατηρησιακή. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφει συσχετίσεις, αλλά δεν αποδεικνύει ότι η μεγαλύτερη ηλικία της μητέρας ή των γονέων προστατεύει άμεσα από τις αλλεργίες. Οι ίδιοι οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι περιβαλλοντικοί και συμπεριφορικοί παράγοντες μπορεί να επηρεάζουν περισσότερο την εκδήλωση αλλεργικών νοσημάτων από ό,τι η ηλικία καθαυτή.
Είναι πιθανό η ηλικία των γονέων να λειτουργεί ως δείκτης άλλων παραγόντων, όπως ο τρόπος ζωής, η καθημερινή οργάνωση, οι περιβαλλοντικές εκθέσεις ή διαφορετικές συμπεριφορές φροντίδας. Για τον λόγο αυτό, το εύρημα δεν πρέπει να διαβαστεί ως απλή σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Παράλληλα, τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι οι νεότεροι γονείς προκαλούν αλλεργίες στα παιδιά τους, ούτε ότι ένα παιδί μεγαλύτερων γονέων δεν μπορεί να εμφανίσει τροφική αλλεργία, συριγμό ή άλλη αλλεργική νόσο.
Πότε χρειάζεται αλλεργιολογική αξιολόγηση σε ένα παιδί
Η ηλικία των γονέων δεν αρκεί για να εκτιμηθεί ο αλλεργικός κίνδυνος ενός παιδιού. Αξιολόγηση από αλλεργιολόγο χρειάζεται όταν υπάρχουν αντιδράσεις μετά από τροφή, επαναλαμβανόμενος συριγμός, επίμονα δερματικά εξανθήματα, έκζεμα ή συμπτώματα που επανέρχονται και δημιουργούν υποψία αλλεργικής νόσου.
Η σωστή εκτίμηση βασίζεται στην κλινική εικόνα, στο ιστορικό και, όταν χρειάζεται, στον κατάλληλο αλλεργιολογικό έλεγχο. Τα νέα ερευνητικά δεδομένα είναι χρήσιμα, αλλά δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση κάθε παιδιού.