Πολλές μέλλουσες μητέρες αναρωτιούνται αν κάποια συμπληρώματα διατροφής στην εγκυμοσύνη μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα αλλεργιών στο παιδί. Το ερώτημα είναι λογικό, ιδιαίτερα όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό αλλεργικής νόσου ή όταν οι γονείς αναζητούν πρακτικούς τρόπους πρόληψης από νωρίς.
Μέχρι σήμερα, όμως, τα δεδομένα δεν επιτρέπουν μια απλή και απόλυτη απάντηση. Ορισμένα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν υπάρχει σαφής απόδειξη ότι η λήψη συγκεκριμένων συμπληρωμάτων στην εγκυμοσύνη προλαμβάνει με βεβαιότητα την τροφική αλλεργία ή άλλες αλλεργικές εκδηλώσεις στο παιδί.
Τι δείχνουν μέχρι σήμερα τα δεδομένα
Η έρευνα για τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής στην εγκυμοσύνη και την πρόληψη αλλεργιών στα βρέφη παραμένει ασαφής. Έχουν μελετηθεί βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, προβιοτικά, πρεβιοτικά, synbiotics και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι αρκετά σταθερά ώστε να υποστηριχθεί μια σαφής προληπτική σύσταση.
Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, δεν υπάρχει σήμερα σαφής σύσταση υπέρ ή κατά της χρήσης αυτών των συμπληρωμάτων ειδικά για την πρόληψη τροφικής αλλεργίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να πούμε πως ένα τέτοιο συμπλήρωμα προστατεύει με βεβαιότητα το παιδί από μελλοντική αλλεργική νόσο.
Τι έχει μελετηθεί για προβιοτικά, ωμέγα-3 και άλλα συμπληρώματα
Τα προβιοτικά έχουν απασχολήσει αρκετά τη συζήτηση τα τελευταία χρόνια, όμως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για να συστήνεται η routine λήψη τους στην εγκυμοσύνη με στόχο την πρόληψη τροφικής αλλεργίας. Το ίδιο ισχύει συνολικά και για τα πρεβιοτικά, τα synbiotics, τις βιταμίνες και το fish oil όταν μιλάμε ειδικά για πρόληψη αλλεργιών.
Για τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν υπάρξει ορισμένα ευρήματα που δείχνουν πιθανή ευνοϊκή επίδραση σε πρώιμες αλλεργικές εκβάσεις, όπως το έκζεμα ή η αλλεργική ευαισθητοποίηση. Αυτό όμως δεν αρκεί για να παρουσιαστούν ως αποδεδειγμένη στρατηγική πρόληψης. Με απλά λόγια, υπάρχει ενδιαφέρον, αλλά όχι καθαρό και οριστικό συμπέρασμα.
Ποιες συστάσεις ισχύουν έτσι κι αλλιώς στην εγκυμοσύνη
Άλλο πράγμα είναι η πρόληψη αλλεργιών και άλλο οι γενικές συστάσεις για μια ασφαλή εγκυμοσύνη. Οι βασικές οδηγίες της κύησης παραμένουν σημαντικές ανεξάρτητα από το θέμα της αλλεργίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το φυλλικό οξύ πριν από τη σύλληψη και έως τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης, καθώς και η βιταμίνη D, αποτελούν γενικές συστάσεις υγείας της εγκυμοσύνης. Αντίστοιχα, γυναίκες που ακολουθούν χορτοφαγική ή vegan διατροφή μπορεί να χρειάζονται πιο εξατομικευμένη καθοδήγηση για θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη B12, το ιώδιο και τα ωμέγα-3.
Τι δεν πρέπει να καταλάβουμε λάθος
Το ότι ένα συμπλήρωμα μπορεί να είναι χρήσιμο για τη γενική υγεία της μητέρας δεν σημαίνει αυτόματα ότι προλαμβάνει αλλεργίες στο παιδί. Αντίστοιχα, το ότι υπάρχουν μελέτες με ενδιαφέροντα ευρήματα δεν σημαίνει ότι έχουμε οριστική απόδειξη ή ότι όλες οι έγκυες πρέπει να ακολουθούν την ίδια πρακτική.
Δεν έχει επίσης φανεί με σταθερό τρόπο ότι η χρήση φυτικών ή “υποαλλεργικών” γαλάτων και ειδικών formula, όταν ο θηλασμός δεν είναι εφικτός, προλαμβάνει με συνέπεια την τροφική αλλεργία ή άλλες αλλεργικές νόσους. Για αυτό χρειάζεται προσοχή στις υπεραπλουστεύσεις και στις εύκολες υποσχέσεις.
Πότε αξίζει να συζητηθεί με ειδικό
Η συζήτηση με γιατρό ή με ειδικό έχει νόημα όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό τροφικών αλλεργιών, άσθματος, ατοπικής δερματίτιδας ή άλλης αλλεργικής νόσου, όταν υπάρχει ιδιαίτερος προβληματισμός για τη διατροφή στην εγκυμοσύνη ή όταν η μητέρα ακολουθεί ειδικό διατροφικό πρότυπο που χρειάζεται εξατομίκευση.
Το ίδιο ισχύει και μετά τη γέννηση, όταν υπάρχουν ερωτήματα για τον θηλασμό, τη φόρμουλα, την εισαγωγή τροφών ή συμπτώματα στο βρέφος που δημιουργούν υποψία αλλεργίας. Η σωστή καθοδήγηση δεν βασίζεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά στη συνολική εικόνα της μητέρας, του παιδιού και του ιστορικού τους.