Όταν τα αλλεργικά συμπτώματα εμφανίζονται περιστασιακά ή αλλάζουν από μέρα σε μέρα, πολλές φορές είναι δύσκολο να θυμηθούμε ακριβώς τι συνέβη, πότε ξεκίνησε μια αντίδραση και τι είχε προηγηθεί.
Η συστηματική παρακολούθηση των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει να αναγνωριστούν μοτίβα, πιθανοί εκλυτικοί παράγοντες και η ανταπόκριση στη θεραπεία. Δεν αντικαθιστά τη διάγνωση, αλλά μπορεί να δώσει στον αλλεργιολόγο πολύ πιο καθαρή εικόνα του προβλήματος.
Τι αξίζει να καταγράφετε
Δεν χρειάζεται ένα περίπλοκο ημερολόγιο. Οι πιο χρήσιμες πληροφορίες είναι συνήθως η ημερομηνία και η ώρα που εμφανίστηκαν τα συμπτώματα, τι ακριβώς συνέβη και πόσο διήρκεσε.
Χρήσιμο είναι επίσης να σημειώνεται τι είχε προηγηθεί: κάποια τροφή, επαφή με ζώο, παραμονή σε συγκεκριμένο χώρο, γύρη, σκόνη, άσκηση, φάρμακο, τσίμπημα εντόμου ή κάποια άλλη πιθανή έκθεση.
Αν χρησιμοποιήθηκε κάποια αγωγή, είναι σημαντικό να καταγράφεται ποια ήταν και αν τα συμπτώματα βελτιώθηκαν, παρέμειναν ίδια ή επιδεινώθηκαν.
Η χρονική σχέση έχει μεγάλη σημασία
Στην αλλεργιολογική αξιολόγηση δεν αρκεί μόνο να γνωρίζουμε ότι «κάτι συνέβη». Έχει σημασία πόσο γρήγορα εμφανίστηκαν τα συμπτώματα μετά από μια πιθανή έκθεση.
Για παράδειγμα, σε μια πιθανή τροφική αλλεργία είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε τι ακριβώς καταναλώθηκε, σε ποια ποσότητα, αν η τροφή είχε καταναλωθεί ξανά στο παρελθόν και πόσος χρόνος πέρασε μέχρι την εμφάνιση της αντίδρασης.
Αντίστοιχα, σε συμπτώματα από τη μύτη ή τα μάτια μπορεί να είναι σημαντικό αν εμφανίζονται μόνο συγκεκριμένη εποχή, μέσα σε συγκεκριμένο σπίτι, μετά από επαφή με ζώο ή σε περιβάλλον με σκόνη ή υγρασία.
Οι φωτογραφίες μπορούν να βοηθήσουν
Δερματικές αντιδράσεις, όπως κνίδωση, πρήξιμο ή εξάνθημα, μπορεί να έχουν εξαφανιστεί μέχρι να γίνει η επίσκεψη στον γιατρό.
Όταν είναι δυνατό, μια καθαρή φωτογραφία τη στιγμή που υπάρχει το σύμπτωμα μπορεί να είναι χρήσιμη για την αξιολόγηση. Μαζί με τη φωτογραφία έχει αξία να καταγράφεται πότε τραβήχτηκε και τι είχε προηγηθεί.
Μην καταγράφετε μόνο τις «κακές» ημέρες
Ένα ημερολόγιο είναι πιο χρήσιμο όταν δείχνει και τις ημέρες χωρίς συμπτώματα. Έτσι μπορεί να φανεί αν η κατάσταση σχετίζεται πραγματικά με μια έκθεση ή αν ένα φάρμακο ή κάποιο μέτρο αποφυγής έχει αλλάξει την εικόνα.
Η παρακολούθηση μπορεί επίσης να βοηθήσει σε χρόνια νοσήματα, όπως η αλλεργική ρινίτιδα, το άσθμα, η κνίδωση ή το έκζεμα, όπου αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι μόνο ένα μεμονωμένο επεισόδιο αλλά η πορεία των συμπτωμάτων στον χρόνο.
Τι δεν πρέπει να κάνετε μόνοι σας
Η καταγραφή των συμπτωμάτων δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξεκινήσετε μόνοι σας αποκλεισμούς τροφών, να διακόψετε φάρμακα ή να κάνετε δοκιμές έκθεσης σε κάτι που υποψιάζεστε ότι σας προκαλεί αλλεργία.
Ιδιαίτερα όταν υπάρχει ιστορικό σοβαρής αντίδρασης, η προσπάθεια να «δοκιμάσουμε ξανά» μια τροφή ή ένα φάρμακο μπορεί να είναι επικίνδυνη και πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική οδηγία.
Πότε η παρακολούθηση δεν αρκεί
Αν εμφανιστούν δυσκολία στην αναπνοή, συριγμός, πρήξιμο της γλώσσας ή του λαιμού, έντονη ζάλη, τάση λιποθυμίας ή μια γρήγορα εξελισσόμενη αντίδραση, δεν περιμένουμε να καταγράψουμε την εξέλιξη των συμπτωμάτων. Χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.
Το ημερολόγιο συμπτωμάτων είναι εργαλείο για να καταλάβουμε καλύτερα ένα πρόβλημα που επαναλαμβάνεται. Η αξία του βρίσκεται στο ότι μετατρέπει μια γενική περιγραφή όπως «κάτι με πειράζει» σε συγκεκριμένες πληροφορίες που μπορούν να αξιολογηθούν σωστά.