Ένα εξάνθημα που εμφανίζεται όσο παίρνουμε αντιβίωση μπορεί εύκολα να χαρακτηριστεί «αλλεργία στο αντιβιοτικό». Η χρονική σύμπτωση, όμως, δεν αρκεί για να αποδείξει ότι το φάρμακο ήταν η αιτία. Το ίδιο σύμπτωμα μπορεί να εμφανιστεί και λόγω της λοίμωξης για την οποία χορηγήθηκε η θεραπεία.
Η διάκριση δεν αφορά μόνο το σημερινό επεισόδιο. Μια λανθασμένη διάγνωση μπορεί να περιορίζει για χρόνια τις διαθέσιμες επιλογές αντιβιοτικών, ενώ μια πραγματική αντίδραση χρειάζεται σωστή καταγραφή ώστε να αποφευχθεί νέα επικίνδυνη έκθεση.
Γιατί το εξάνθημα δεν σημαίνει πάντα αλλεργία
Ορισμένες φαρμακευτικές αντιδράσεις οφείλονται σε μηχανισμούς του ανοσοποιητικού, αλλά δεν είναι όλες ίδιες. Κάποιες εμφανίζονται γρήγορα και μπορεί να συνοδεύονται από κνίδωση ή πρήξιμο. Άλλες εμφανίζονται αρκετές ημέρες μετά την έναρξη της θεραπείας και έχουν διαφορετική μορφή.
Οι ιογενείς λοιμώξεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν εξανθήματα. Ιδίως στα παιδιά, είναι πιθανό ένα εξάνθημα να εμφανιστεί ενώ λαμβάνεται αντιβιοτικό, χωρίς το αντιβιοτικό να είναι απαραίτητα υπεύθυνο.
Από την άλλη πλευρά, ναυτία, πόνος στο στομάχι ή διάρροια κατά τη λήψη ενός φαρμάκου δεν αποτελούν αυτομάτως αλλεργική αντίδραση. Είναι σημαντικό ο ιατρικός φάκελος να περιγράφει τι ακριβώς συνέβη και όχι να περιορίζεται στη γενική φράση «αλλεργία σε αντιβιοτικά».
Τι δείχνουν ο χρόνος εμφάνισης και τα υπόλοιπα συμπτώματα
Ο αλλεργιολόγος θα ρωτήσει ποιο αντιβιοτικό λήφθηκε, πότε άρχισε η θεραπεία και πόσος χρόνος πέρασε από την τελευταία δόση έως την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Έχει επίσης σημασία αν το εξάνθημα εμφανίστηκε την πρώτη ημέρα ή αρκετές ημέρες αργότερα.
Η μορφή του δέρματος δίνει επιπλέον πληροφορίες: πρόκειται για κνησμώδεις πομφούς που αλλάζουν θέση, για μικρές διάσπαρτες κοκκινίλες ή για βλάβες που επιμένουν; Υπήρξε πρήξιμο στα χείλη, πυρετός, πόνος στο δέρμα ή κάποιο άλλο σύμπτωμα;
Η εξέλιξη μετά την επικοινωνία με τον γιατρό και τη διαχείριση της θεραπείας βοηθά στη συνολική εκτίμηση. Καμία από αυτές τις πληροφορίες, μόνη της, δεν δίνει οριστική διάγνωση· όλες μαζί όμως συνθέτουν ένα πολύ πιο αξιόπιστο ιστορικό.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια
Αν το εξάνθημα συνοδεύεται από δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο της γλώσσας ή του λαιμού, έντονη ζάλη ή τάση λιποθυμίας, χρειάζεται επείγουσα βοήθεια. Σε τέτοια περίπτωση καλέστε το 112 και μην περιμένετε να δείτε αν τα συμπτώματα θα περάσουν.
Επείγουσα εκτίμηση χρειάζεται επίσης όταν εμφανίζονται φουσκάλες, αποκόλληση του δέρματος, επώδυνες βλάβες ή πληγές στο στόμα και στα μάτια, ιδιαίτερα αν υπάρχει πυρετός ή έντονη αδιαθεσία. Οι σοβαρές δερματικές αντιδράσεις είναι διαφορετικές από ένα συνηθισμένο ήπιο εξάνθημα.
Για κάθε νέο ύποπτο εξάνθημα κατά τη διάρκεια αντιβίωσης, επικοινωνήστε έγκαιρα με τον θεράποντα για οδηγίες σχετικά με τη συνέχιση ή την αλλαγή της αγωγής. Μην αντικαθιστάτε μόνοι σας το αντιβιοτικό και μην επιχειρείτε μελλοντική επαναλήψη για να «δοκιμάσετε» αν είστε αλλεργικοί.
Πώς ξεκαθαρίζεται η αντίδραση για το μέλλον
Αν είναι δυνατό, φωτογραφίστε το εξάνθημα με καλό φωτισμό και κρατήστε το όνομα του φαρμάκου, τη δοσολογία και τις ημερομηνίες λήψης. Σημειώστε ποια συμπτώματα εμφανίστηκαν, πόσο διήρκεσαν, αν χρειάστηκε επίσκεψη στα επείγοντα και τι αγωγή χορηγήθηκε.
Ο αλλεργιολογικός έλεγχος γίνεται αφού εκτιμηθεί η βαρύτητα και το είδος της αντίδρασης. Ανάλογα με το αντιβιοτικό και το ιστορικό, μπορεί να χρειάζονται συγκεκριμένες δοκιμασίες ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ελεγχόμενη χορήγηση σε κατάλληλο ιατρικό περιβάλλον.
Δεν υπάρχει μία εξέταση που να απαντά για κάθε είδους φαρμακευτική αντίδραση. Ιδίως μετά από σοβαρές καθυστερημένες αντιδράσεις, η επανέκθεση μπορεί να είναι ακατάλληλη και ο ειδικός θα καθορίσει τι πρέπει να αποφεύγεται.
Στόχος είναι να υπάρχει σαφής γραπτή ενημέρωση για τον ασθενή και τους γιατρούς του: ποια αντίδραση έχει τεκμηριωθεί, ποιο φάρμακο παραμένει ύποπτο και ποιες επιλογές μπορούν να εξεταστούν με ασφάλεια στο μέλλον.
Δείτε επίσης: Πληροφορίες για τον έλεγχο φαρμακευτικής αλλεργίας.
Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την προσωπική ιατρική αξιολόγηση.






