Δεν υπάρχει ένα «φάρμακο για την αλλεργία» που να είναι κατάλληλο για κάθε ασθενή και κάθε αλλεργικό νόσημα.
Η αλλεργική ρινίτιδα, η κνίδωση, το άσθμα, το έκζεμα και οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις έχουν διαφορετικούς μηχανισμούς και διαφορετικές ανάγκες θεραπείας. Για αυτό η επιλογή της αγωγής εξαρτάται από τη διάγνωση, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζεται ο κάθε ασθενής.
Αντιισταμινικά
Τα αντιισταμινικά χρησιμοποιούνται συχνά σε συμπτώματα όπως φτέρνισμα, καταρροή, φαγούρα, αλλεργική επιπεφυκίτιδα και κνίδωση.
Υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες και μορφές, όπως δισκία, σιρόπια, ρινικά σπρέι και οφθαλμικές σταγόνες. Ορισμένα παλαιότερα αντιισταμινικά μπορεί να προκαλούν σημαντική υπνηλία, ενώ νεότερες επιλογές είναι συνήθως λιγότερο κατασταλτικές.
Το κατάλληλο φάρμακο εξαρτάται από το είδος των συμπτωμάτων, την ηλικία, άλλα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής και τη συνολική κλινική εικόνα.
Ρινικά κορτικοστεροειδή
Στην αλλεργική ρινίτιδα, τα κορτικοστεροειδή που χρησιμοποιούνται τοπικά στη μύτη αποτελούν μία από τις βασικές θεραπευτικές επιλογές, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι επίμονα.
Δρουν μειώνοντας τη φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου και μπορούν να βοηθήσουν στο μπούκωμα, στην καταρροή, στο φτέρνισμα και στη φαγούρα.
Η σωστή τεχνική εφαρμογής και η συστηματική χρήση όταν αυτή έχει συστηθεί έχουν μεγάλη σημασία για το αποτέλεσμα.
Φάρμακα για το άσθμα
Στο άσθμα η θεραπεία δεν έχει στόχο μόνο να ανακουφίσει τη δύσπνοια τη στιγμή που εμφανίζεται, αλλά και να ελέγξει τη φλεγμονή των αεραγωγών και να μειώσει τον κίνδυνο μελλοντικών παροξύνσεων.
Τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή αποτελούν βασικό μέρος της σύγχρονης θεραπείας του άσθματος. Ανάλογα με τη βαρύτητα και τον έλεγχο της νόσου μπορεί να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με βρογχοδιασταλτικά φάρμακα.
Το ποιο εισπνεόμενο χρειάζεται, πόσο συχνά και με ποια συσκευή δεν είναι ίδιο για όλους. Εξίσου σημαντική με την επιλογή του φαρμάκου είναι και η σωστή τεχνική εισπνοής.
Τοπικές θεραπείες για το δέρμα
Σε αλλεργικές ή φλεγμονώδεις δερματικές παθήσεις, όπως το ατοπικό έκζεμα, χρησιμοποιούνται διαφορετικές τοπικές θεραπείες ανάλογα με την κατάσταση του δέρματος και τη βαρύτητα της φλεγμονής.
Η ενυδάτωση και η φροντίδα του δερματικού φραγμού αποτελούν σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης, ενώ σε εξάρσεις μπορεί να χρειάζονται τοπικά αντιφλεγμονώδη φάρμακα.
Αδρεναλίνη και σοβαρή αλλεργική αντίδραση
Η αναφυλαξία είναι διαφορετική από μια ήπια αλλεργική αντίδραση. Όταν υπάρχει σοβαρή, ταχέως εξελισσόμενη αντίδραση, η αδρεναλίνη αποτελεί τη βασική επείγουσα θεραπεία.
Τα αντιισταμινικά μπορούν να βοηθήσουν σε συμπτώματα όπως η φαγούρα ή η κνίδωση, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τα επικίνδυνα συμπτώματα της αναφυλαξίας και δεν αποτελούν υποκατάστατο της αδρεναλίνης.
Άτομα με γνωστό κίνδυνο αναφυλαξίας μπορεί να χρειάζεται να έχουν μαζί τους αυτοενιέμενη αδρεναλίνη και σαφές σχέδιο για το πότε και πώς πρέπει να χρησιμοποιηθεί.
Όταν οι συνηθισμένες θεραπείες δεν αρκούν
Σε ορισμένες αλλεργικές παθήσεις υπάρχουν πιο εξειδικευμένες θεραπείες, όπως βιολογικοί παράγοντες ή ειδική ανοσοθεραπεία.
Οι θεραπείες αυτές δεν είναι γενικά «ισχυρότερα φάρμακα για την αλλεργία», αλλά επιλέγονται για συγκεκριμένες παθήσεις και συγκεκριμένους ασθενείς μετά από κατάλληλη αξιολόγηση.
Γιατί η αγωγή πρέπει να είναι εξατομικευμένη
Δύο άνθρωποι που λένε ότι «έχουν αλλεργία» μπορεί στην πραγματικότητα να έχουν εντελώς διαφορετικό νόσημα και να χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.
Στόχος δεν είναι να χρησιμοποιούνται όσο περισσότερα φάρμακα γίνεται, αλλά να επιλέγεται η ελάχιστη και κατάλληλη αγωγή που ελέγχει αποτελεσματικά τα συμπτώματα και τον κίνδυνο της νόσου.
Η θεραπεία χρειάζεται επίσης επανεκτίμηση. Αν τα συμπτώματα παραμένουν, αν χρειάζονται συνεχώς επιπλέον φάρμακα ή αν μια αγωγή προκαλεί ανεπιθύμητες ενέργειες, χρειάζεται να επανεξετάζεται η διάγνωση, η τεχνική χρήσης και το θεραπευτικό πλάνο.