Η σπιρομέτρηση είναι μια απλή εξέταση της αναπνευστικής λειτουργίας που δείχνει πόσο αέρα μπορεί να εκπνεύσει κάποιος και πόσο γρήγορα μπορεί να τον βγάλει από τους πνεύμονες.
Χρησιμοποιείται συχνά όταν υπάρχουν συμπτώματα όπως επίμονος βήχας, συριγμός ή δύσπνοια, αλλά και για την αξιολόγηση και παρακολούθηση παθήσεων όπως το άσθμα.
Τι μετρά η σπιρομέτρηση
Κατά τη διάρκεια της εξέτασης καταγράφονται διάφορες παράμετροι της αναπνοής. Δύο από τις βασικότερες είναι η FVC, δηλαδή η συνολική ποσότητα αέρα που μπορεί να εκπνεύσει κάποιος μετά από μια βαθιά εισπνοή, και η FEV1, δηλαδή η ποσότητα αέρα που εκπνέεται μέσα στο πρώτο δευτερόλεπτο.
Η σχέση μεταξύ αυτών των τιμών βοηθά τον γιατρό να εκτιμήσει αν υπάρχει περιορισμός στη ροή του αέρα και να αξιολογήσει την εικόνα σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και το ιστορικό του ασθενούς.
Πότε μπορεί να χρειαστεί σπιρομέτρηση
Η εξέταση μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχει χρόνιος ή επαναλαμβανόμενος βήχας, συριγμός, δύσπνοια ή αίσθημα πίεσης στο στήθος.
Στο άσθμα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να βοηθήσει στην επιβεβαίωση της μεταβλητής απόφραξης των αεραγωγών. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της αναπνευστικής λειτουργίας και για να εκτιμηθεί κατά πόσο η θεραπεία ελέγχει αποτελεσματικά τη νόσο.
Πώς γίνεται η εξέταση
Η σπιρομέτρηση είναι σύντομη και συνήθως διαρκεί περίπου 10 έως 15 λεπτά. Ο εξεταζόμενος παίρνει όσο το δυνατόν βαθύτερη εισπνοή και στη συνέχεια εκπνέει δυνατά και γρήγορα μέσα σε ένα επιστόμιο που είναι συνδεδεμένο με το σπιρόμετρο.
Η προσπάθεια επαναλαμβάνεται αρκετές φορές ώστε να υπάρχουν αξιόπιστες και συγκρίσιμες μετρήσεις. Συχνά τοποθετείται και ένα μικρό κλιπ στη μύτη ώστε όλος ο αέρας να περνά από το επιστόμιο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η εξέταση επαναλαμβάνεται μετά τη χορήγηση βρογχοδιασταλτικού φαρμάκου. Η σύγκριση των μετρήσεων πριν και μετά μπορεί να δείξει αν η απόφραξη των αεραγωγών είναι αναστρέψιμη, εύρημα που μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα στην αξιολόγηση του άσθματος.
Χρειάζεται κάποια προετοιμασία;
Πριν από την εξέταση δίνονται συγκεκριμένες οδηγίες ανάλογα με τον ασθενή και τα φάρμακα που χρησιμοποιεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί να μην χρησιμοποιηθεί κάποιο εισπνεόμενο φάρμακο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα πριν από τη σπιρομέτρηση.
Καλό είναι επίσης να αποφεύγεται ένα πολύ μεγάλο γεύμα λίγο πριν την εξέταση και να φοριούνται άνετα ρούχα που δεν περιορίζουν τη βαθιά αναπνοή.
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα δεν ερμηνεύονται ως ένα απλό «φυσιολογικό» ή «παθολογικό» νούμερο. Αξιολογούνται με βάση διάφορες παραμέτρους, το ιστορικό, τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα.
Μια φυσιολογική σπιρομέτρηση δεν αποκλείει πάντα το άσθμα, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής δεν έχει συμπτώματα τη στιγμή της εξέτασης. Αντίστοιχα, ένα μη φυσιολογικό αποτέλεσμα δεν αρκεί μόνο του για να καθορίσει τη διάγνωση.
Για αυτό η σπιρομέτρηση αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο της συνολικής αξιολόγησης και όχι μια εξέταση που ερμηνεύεται απομονωμένα.