Η άνοιξη και το καλοκαίρι είναι περίοδοι όπου η αλλεργική ρινίτιδα, η επιπεφυκίτιδα και το αλλεργικό άσθμα βρίσκονται συχνά σε έξαρση. Για αρκετούς ασθενείς αυτό δημιουργεί εύλογη ανησυχία, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται συμπτώματα από τη μύτη, τα μάτια ή το αναπνευστικό και δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσουν αν πρόκειται για αλλεργία ή για ιογενή λοίμωξη, όπως ο COVID-19.
Η σύγχυση είναι λογική, γιατί κάποια συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν. Το μπούκωμα, η καταρροή και ο βήχας δεν ανήκουν αποκλειστικά σε μία μόνο κατάσταση. Για αυτό έχει σημασία να δούμε τη συνολική εικόνα και να αναγνωρίσουμε ποια σημεία ταιριάζουν περισσότερο με αλλεργία και ποια χρειάζονται διαφορετική αξιολόγηση.
Όταν τα συμπτώματα μοιάζουν μεταξύ τους
Η καταρροή, το μπούκωμα και ο βήχας μπορεί να εμφανιστούν τόσο σε μια αλλεργική εικόνα όσο και σε μια λοίμωξη. Αυτό είναι και το βασικό σημείο που συχνά μπερδεύει τους ασθενείς, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα ξεκινούν ήπια.
Η ομοιότητα όμως στα πρώτα συμπτώματα δεν σημαίνει ότι οι δύο καταστάσεις είναι ίδιες. Χρειάζεται να δούμε αν υπάρχει φαγούρα, αν υπάρχουν ενοχλήσεις στα μάτια, αν υπάρχει πυρετός, αν τα συμπτώματα επανέρχονται εποχικά και αν σχετίζονται με συγκεκριμένα ερεθίσματα.
Τι ταιριάζει περισσότερο με αλλεργία
Στην αλλεργική ρινίτιδα είναι συχνή η φαγούρα στη μύτη και στα μάτια, μαζί με καταρροή και μπούκωμα. Τα μάτια μπορεί να κοκκινίζουν, να τσούζουν ή να “τρέχουν”, ενώ αρκετές φορές τα συμπτώματα ακολουθούν ένα μοτίβο εποχικότητας ή εμφανίζονται σε συγκεκριμένους χώρους, όπως σε περιβάλλον με γύρη, σκόνη ή άλλα αεροαλλεργιογόνα.
Σε ορισμένους ασθενείς, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει άσθμα, η ρινίτιδα μπορεί να συνοδεύεται και από βήχα, αίσθημα βάρους στο στήθος, συριγμό ή δυσκολία στην αναπνοή. Μερικές φορές η βλέννα “κατεβαίνει” προς τον λαιμό και προκαλεί ερεθιστικό βήχα. Αν εμφανίζεται δύσπνοια ή συριγμός, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ένα ακόμη χρήσιμο στοιχείο είναι η επανάληψη. Όταν τα ίδια συμπτώματα εμφανίζονται ξανά και ξανά, με παρόμοιο τρόπο, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες εποχές, η πιθανότητα αλλεργίας αυξάνεται. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει κάποια βελτίωση με την κατάλληλη αντιαλλεργική αγωγή.
Πότε η εικόνα μοιάζει περισσότερο με λοίμωξη
Στις ιογενείς λοιμώξεις, αυτό που συχνά ανησυχεί περισσότερο είναι ένας νέος, επίμονος βήχας που δεν δείχνει να υποχωρεί, μαζί με κακουχία, πονόλαιμο, κόπωση ή πυρετό. Αυτή η εικόνα δεν ταιριάζει με την κλασική εικόνα της αλλεργικής ρινίτιδας.
Η έκπτωση της όσφρησης ή της γεύσης είχε επίσης συνδεθεί έντονα με τον COVID-19, ενώ όταν υπάρχει πυρετός ή ρίγος η υποψία για λοίμωξη γίνεται πιο ισχυρή. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν πρέπει ο ασθενής να θεωρεί αυτόματα ότι πρόκειται για “απλή αλλεργία”, αλλά να ζητά ιατρική καθοδήγηση.
Γιατί δεν αρκεί ένα μόνο σύμπτωμα
Το ότι κάποιος έχει αλλεργική ρινίτιδα δεν σημαίνει ότι κάθε σύμπτωμα από το αναπνευστικό είναι αλλεργικό. Αντίστοιχα, το ότι υπάρχει μπούκωμα ή καταρροή δεν σημαίνει αυτόματα λοίμωξη. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εικόνα δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρη ή μπορεί να συνυπάρχουν περισσότερα από ένα προβλήματα.
Για αυτό δεν αρκεί να σταθεί κανείς σε ένα μόνο σύμπτωμα. Χρειάζεται να αξιολογηθεί η συνολική εικόνα, η διάρκεια, η ένταση και το ιστορικό του ασθενούς.
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση
Αν τα συμπτώματα επιμένουν, αν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, αν εμφανίζεται συριγμός, αν υπάρχει πυρετός ή αν δεν είναι σαφές τι ακριβώς συμβαίνει, χρειάζεται επικοινωνία με επαγγελματία υγείας. Σε περίπτωση έντονης δύσπνοιας ή σημαντικής επιδείνωσης, απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Η σωστή διάγνωση βοηθά όχι μόνο στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, αλλά και στην αποφυγή λανθασμένων συμπερασμάτων. Όταν υπάρχει αμφιβολία ανάμεσα σε αλλεργία και λοίμωξη, η αξιολόγηση από ειδικό είναι το ασφαλέστερο βήμα.