Η μούχλα υπάρχει φυσιολογικά στο περιβάλλον, τόσο σε εξωτερικούς όσο και σε εσωτερικούς χώρους. Αναπτύσσεται ιδιαίτερα εύκολα όπου υπάρχει υγρασία, περιορισμένος αερισμός και κατάλληλη θερμοκρασία.
Για τους περισσότερους ανθρώπους η καθημερινή έκθεση δεν προκαλεί αλλεργική αντίδραση. Σε άτομα όμως που έχουν ευαισθητοποιηθεί σε συγκεκριμένους μύκητες, τα μικροσκοπικά σπόρια που απελευθερώνονται στον αέρα μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα από τη μύτη, τα μάτια και το αναπνευστικό.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει
Η αλλεργία στη μούχλα μπορεί να προκαλέσει καταρροή, μπούκωμα, φτέρνισμα, φαγούρα στη μύτη ή στον λαιμό, κόκκινα ή δακρυσμένα μάτια και βήχα.
Σε άτομα με αλλεργικό άσθμα, η εισπνοή σπορίων μούχλας μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει συριγμό, δύσπνοια και αίσθημα πίεσης στο στήθος. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί επίσης να παρατηρηθεί επιδείνωση συμπτωμάτων εκζέματος.
Η μούχλα μπορεί παράλληλα να λειτουργήσει ως ερεθιστικός παράγοντας. Για αυτό η παρουσία συμπτωμάτων σε έναν χώρο με υγρασία δεν σημαίνει αυτόματα ότι υπάρχει αλλεργία στη μούχλα.
Πού συναντάμε συχνότερα μούχλα
Μέσα στο σπίτι συναντάται συχνότερα σε χώρους όπου συγκεντρώνεται υγρασία, όπως το μπάνιο, η κουζίνα, γύρω από παράθυρα, πίσω από έπιπλα, κάτω από νεροχύτες ή σε υπόγεια και άλλους χώρους με ανεπαρκή αερισμό.
Δεν είναι πάντοτε εμφανής. Μια διαρροή σε σωλήνα ή στέγη, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει ανάπτυξη μούχλας πίσω από τοίχους, μέσα σε οροφές ή κάτω από δάπεδα.
Μούχλες υπάρχουν επίσης σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα σε πεσμένα ή σαπισμένα φύλλα, κομπόστ, χώμα και αποσυντιθέμενη βλάστηση.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό. Έχει σημασία πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα, αν σχετίζονται με συγκεκριμένους χώρους, αν επιδεινώνονται σε περιβάλλον με υγρασία και αν συνυπάρχουν άλλες αλλεργικές παθήσεις, όπως αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα.
Όταν υπάρχει συγκεκριμένη υποψία αλλεργίας, ο αλλεργιολόγος μπορεί να χρησιμοποιήσει δερματικές δοκιμασίες ή εξέταση αίματος για ειδικά IgE αντισώματα απέναντι σε συγκεκριμένους μύκητες.
Όπως και στις υπόλοιπες αλλεργίες, ένα αποτέλεσμα εξέτασης πρέπει να αξιολογείται μαζί με το ιστορικό και την κλινική εικόνα και όχι απομονωμένα.
Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι
Το βασικότερο μέτρο είναι ο περιορισμός της υγρασίας και η αντιμετώπιση της αιτίας που επιτρέπει στη μούχλα να αναπτύσσεται. Μια διαρροή, η συσσώρευση υδρατμών ή ο ανεπαρκής αερισμός δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά μόνο με τον καθαρισμό της επιφάνειας.
Ο συχνός αερισμός, η χρήση απορροφητήρα ή εξαερισμού σε κουζίνα και μπάνιο, το καλό στέγνωμα των υγρών επιφανειών και η αποφυγή στεγνώματος μεγάλων ποσοτήτων ρούχων μέσα στο σπίτι μπορούν να βοηθήσουν.
Χρειάζεται επίσης να αντιμετωπίζονται έγκαιρα διαρροές και σημεία με μόνιμη υγρασία και να καθαρίζεται η ορατή μούχλα με κατάλληλο τρόπο.
Πότε χρειάζεται αλλεργιολογικός έλεγχος
Αν τα συμπτώματα επανέρχονται σε συγκεκριμένους χώρους, επιμένουν για μεγάλο διάστημα ή συνοδεύονται από άσθμα, συριγμό ή δύσπνοια, αξίζει να διερευνηθεί αν η μούχλα αποτελεί πραγματικά έναν από τους εκλυτικούς παράγοντες.
Η σωστή διάγνωση βοηθά να ξεχωρίσει η αλλεργική αντίδραση από έναν απλό ερεθισμό και να σχεδιαστούν στοχευμένα τόσο τα μέτρα περιορισμού της έκθεσης όσο και η κατάλληλη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.